Εισηγήτρια: Αιμιλία Καραλή, Συγγραφέας, Φιλόλογος, Δρ. Φιλολογίας Πανεπιστημίου Αθηνών
Ημερομηνία: Πέμπτη 27 Οκτωβρίου 2011
Χώρος: Ίδρυμα Αικατερίνης Λασκαρίδη, 2ας Μεραρχίας 36 & Ακτής Μουτσοπούλου, Πειραιάς

Πέρασαν 71 χρόνια από τότε που ο ελληνικός λαός ξεκίνησε την αντίστασή του εναντίον των δυνάμεων του Άξονα. Πρώτα, υπερασπίστηκε την ανεξαρτησία του εναντίον των φασιστικών ιταλικών δυνάμεων και μετά την εισβολή των γερμανικών ναζιστικών δυνάμεων, την άνοιξη του 1941, οργανώνει ένα από τα μαζικότερα αντιστασιακά κινήματα στον κόσμο που οδήγησε στην απελευθέρωσή του, τον Οκτώβριο του 1944.
Ο αγώνας αυτός επιβεβαίωσε μια παραδομένη ιστορική αλήθεια: όταν παλεύει κανείς με την ψυχή του, όταν αγωνίζεται για το δίκαιο, την αξιοπρέπεια και την ελευθερία  όσο μεγάλα είναι τα εμπόδια, όσες θυσίες κι αν απαιτηθούν, όσος χρόνος και αν περάσει  στο τέλος θα νικήσει.
Ο πόλεμος όμως δεν είναι κάτι που προσπερνάται με την ευκολία των λόγων και την ασφάλεια της ειρηνικής ζωής που συχνά αποδεικνύεται πρόσκαιρη ή μήτρα νέων πολέμων. Τα 80 εκατομμύρια νεκροί του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, οι τεράστιες υλικές απώλειες αλλά κυρίως το ρήμαγμα της ανθρώπινης ζωής σφράγισε έναν πολιτισμό που θαύμαζε τον εαυτό του για την πρόοδο και τις κατακτήσεις του. Στον πόλεμο, σε κάθε πόλεμο δεν υπάρχουν νικητές και νικημένοι. Υπάρχει η ήττα της ανθρωπιάς, η ψυχική, η ηθική, η πολιτιστική και η σωματική ταπείνωση, η εξαγρίωση και ο διχασμός, η αντιπαλότητα και η έχθρα.
Φαίνεται όμως ότι δεν διδαχτήκαμε όσα έπρεπε από εκείνον τον πόλεμο. Εκατοντάδες επακολούθησαν, νέοι κυοφορούνται. Και το ακόμη τραγικότερο. Το φάντασμα του νεοναζισμού πλανιέται ξανά σε όλο τον κόσμο. Η ανεργία, η οικονομική κρίση, η ανασφάλεια για το μέλλον εθνών και ανθρώπων, ο καθημερινός ρατσισμός και η ιστορική άγνοια επωάζουν ξανά «το αυγό του φιδιού» για να θυμηθούμε την ομότιτλη ταινία του Ί. Μπέργκμαν που αναφέρεται στη γέννηση του ναζισμού στη Γερμανία του Μεσοπολέμου. Η ιστορία προειδοποιεί όχι μέσα από τις σελίδες ενός σχολικού εγχειριδίου, όπου ασφυκτιά, πλήττει και ξεχνιέται την επομένη της εξέτασής της. Προειδοποιεί με το να είναι καθημερινά παρούσα  στις σκέψεις, στις επιλογές μας, στον τρόπο με τον οποίο στοχαζόμαστε για τον εαυτό μας και τον διπλανό μας, για την Ελλάδα και τον κόσμο.
Χρειάζεται λοιπόν σήμερα να «ξαναδιαβάσουμε» την ιστορία μας. Να δούμε τις νίκες και της ήττες της ανθρωπιάς και της ελευθερίας και να θέσουμε τους όρους εκείνους που θα συμβάλλουν σε ένα ευτυχισμένο μέλλον για την ανθρωπότητα. Η 28η Οκτωβρίου δεν είναι μια επέτειος για να κάνουμε σχολική γιορτή. Είναι αφορμή για να σκεφθούμε και να πάρουμε αποφάσεις που αφορούν την ίδια μας τη ζωή. Και μια ευτυχισμένη ζωή σημαίνει ελεύθερη ζωή και η κατάκτησή της απαιτεί ψυχή δυνατή.

Το πρόγραμμα παρακολούθησαν οι τάξεις Γυμνασίου και Λυκείου των Εκπαιδευτηρίων Διαμαντόπουλου.