Γεώργιος Δολιανίτης

Ο Γεώργιος Δολιανίτης είναι ιδρυτής του ομώνυμου Κέντρου Σπουδών και Ερευνών, εκδότης και συλλέκτης. Το «Κέντρο Σπουδών και Ερευνών Γ. Δολιανίτη», πιο γνωστό ως «Σχολές Δολιανίτη», ιδρύθηκε το 1962 και λειτούργησε ουσιαστικά ως Κέντρο Ελεύθερων Σπουδών Τριτοβάθμιας Εκπαίδευσης σε τομείς που μέχρι τότε δεν είχαν ακόμη εισαχθεί στα προγράμματα των Ανώτατων Εκπαιδευτικών Ιδρυμάτων της Ελλάδας. Διδάχθηκαν ανάμεσα στα άλλα μαθήματα η Ψυχολογία, η Λογοτεχνία, η Επικοινωνιολογία, οι Ανατολικές Γλώσσες, οι Αφρικανικές και Αραβικές Σπουδές και ο Ελληνικός Πολιτισμός για τους ξένους. Στις Σχολές Δολιανίτη δίδαξαν προσωπικότητες της επιστήμης, των γραμμάτων και των τεχνών, πανεπιστημιακοί δάσκαλοι και ειδικοί επιστήμονες. Γι’ αυτό οι απόφοιτοί τους, από το 1971 και εξής, γίνονταν δεκτοί στο τελευταίο έτος σπουδών πολλών γνωστών ευρωπαϊκών πανεπιστημίων και ορισμένοι από αυτούς σε τμήματα μεταπτυχιακών σπουδών. Ιδιαίτερη απήχηση είχαν οι κύκλοι επιμορφωτικών διαλέξεων για ενήλικους, στους οποίους δίδαξαν ακαδημαϊκοί δάσκαλοι που σφράγισαν την εποχή τους. Μεταξύ των εκδόσεων του Κέντρου συμπεριλαμβάνονται και δύο περιοδικά: «Λογοτεχνικά Χρονικά» (1970) και «Ψυχολογία» (1972). Στο πλαίσιο λειτουργίας του Κέντρου άρχισε να συγκροτείται σταδιακά από το έτος 1960 η βιβλιοθήκη, αποκτώντας τον πυρήνα των συλλογών της την πενταετία 1965-1970.

 

Η Βιβλιοθήκη

Η βιβλιοθήκη του Γεώργιου Δολιανίτη αποτελεί μία από τις πιο γνωστές και σπάνιες ελληνικές συλλογές, τόσο λόγω μεγέθους όσο και λόγω σπουδαιότητας και σπανιότητας του περιεχομένου της. Αριθμεί χιλιάδες τόμους σπανίων βιβλίων, φυλλαδίων, χαρακτικών και εντύπων που αναφέρονται στην ελληνική μυθολογία, ιστορία, γλώσσα, λογοτεχνία, τον εξωελλαδικό Ελληνισμό και τον Τύπο. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι πολλές πρώτες εκδόσεις που περιέχει, καθώς και το πολύ σημαντικό και εκτενές αρχείο ελληνικού, μικρασιατικού και ξένου Τύπου. Βιβλία και έντυπα της βιβλιοθήκης έχουν χρησιμοποιηθεί επανειλημμένως, από κρατικούς, δημοτικούς και άλλους φορείς, σε εκθέσεις στην Ελλάδα και το εξωτερικό. Ειδικά, ενότητες του Ολυμπιακού αρχείου της Βιβλιοθήκης, έχουν εκτεθεί τιμητικά στο Κάλγκαρι, στη Σεούλ, στη Βαρκελώνη, στην Ατλάντα και το Σύδνεϋ, κατά τη διάρκεια των Ολυμπιακών Αγώνων, στο Μόντρεαλ και το Πεκίνο, στο πλαίσιο των Διεθνών Συνεδρίων των Εθνικών Αρχείων που διοργανώνει η ΟΥΝΕΣΚΟ, στα εγκαίνια του Ολυμπιακού Μουσείου της Δ.Ο.Ε. στη Λωζάννη και σε άλλες πόλεις του εξωτερικού: Ρώμη, Βενετία, Παρίσι, Μόναχο, Στοκχόλμη, Λονδίνο, Ν. Υόρκη, Σικάγο, Ρίο ντε Τζανέιρο, Λίμα του Περού, Σαντιάγο της Χιλής, στο πλαίσιο ειδικών εκδηλώσεων. Διεθνή απήχηση τα τελευταία χρόνια είχαν δύο εξειδικευμένες εκθέσεις της Βιβλιοθήκης Γ. Δολιανίτη. Η πρώτη στην Αλεξάνδρεια της Αιγύπτου, τον Οκτώβριο του 2008, στην «Bibliotheca Alexandrina», όπου εξετέθησαν 300 σπάνια βιβλία της περιόδου 1476-1900 για την ελληνική γλώσσα. Η δεύτερη, ομιλία και έκθεση σπανίων βιβλίων και τεκμηρίων, στη Λίμα του Περού και του Σαντιάγο της Χιλής, τον Νοέμβριο του 2010, στην επέτειο των 2.500 χρόνων από τη Μάχη του Μαραθώνα, με θέμα «Ο Μαραθώνας, διαχρονικό πρότυπο ηρωισμού – αέναος πηγή έμπνευσης». Η έκθεση παρουσιάστηκε στην Αθήνα στο Υπουργείο Εξωτερικών της Ελλάδας τον Ιανουάριο του 2011, στο πλαίσιο των εκδηλώσεων για την επέτειο των 2.500 χρόνων της Μάχης του Μαραθώνα, και στη συνέχεια, σε ψηφιακή μορφή, σε 39 χώρες μέχρι σήμερα. Η Βιβλιοθήκη Γεωργίου Δολιανίτη και ο ιδρυτής της έχουν τιμηθεί με περισσότερες από 100 διακρίσεις από Ελληνικούς και ξένους φορείς. Το σύνολο της βιβλιοθήκης εκτιμάται σε πάνω από 41.000 τεκμήρια, με πάνω από 23.700 ήδη καταλογογραφημένα.

 

Το Αρχείο Βαϊάνου

Ο Μάριος Βαϊάνος (1905;-1975) ήταν ποιητής και επιμελητής εκδόσεων, με ποικίλη προσφορά στα ελληνικά γράμματα. Υπήρξε ιδρυτής του Πρακτορείου Πνευματικής Συνεργασίας (1922), με σκοπό την οργάνωση εκδηλώσεων και την αλληλογνωριμία ανθρώπων των γραμμάτων, καθώς και εκδότης λογοτεχνικών περιοδικών. Ενθουσιώδης οπαδός της ποίησης του Κ. Π. Καβάφη, ενήργησε ως ο επίσημος αντιπρόσωπός του στην Αθήνα. Πρώτος του αφιέρωσε ειδικό τεύχος στο περιοδικό «Νέα Τέχνη» που εξέδιδε, ενώ το 1973 οργάνωσε έκθεση του Αρχείου Καβάφη, το οποίο διατηρούσε.