Ελένη Αντωνιάδη-Μπιμπίκου

Η Ελένη Αντωνιάδη-Μπιμπίκου (1923-2017) δίδαξε επί σειρά ετών την «Οικονομική και κοινωνική ιστορία του Βυζαντίου και της Νεότερης Ελλάδας» στην École des Hautes Études en Sciences Sociales (EHESS) του Παρισιού. Υπήρξε μαθήτρια και συνεργάτης του σπουδαίου ιστορικού Φερνάν Μπρωντέλ και ιδρυτικό μέλος του Κέντρου Ιστορικών Μελετών (CRH). Η έρευνα και οι δημοσιεύσεις της αφορούν, μεταξύ άλλων, στις οικονομικές σχέσεις της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας, τη βυζαντινή ναυτιλία, τη μελέτη του τρόπου παραγωγής, τη δημογραφία, την αγροτική οικονομία, την εργασία στη βυζαντινή και μεταβυζαντινή περίοδο, ή ακόμη στην ελληνική Διασπορά στη Γαλλία. Το έργο και η διδασκαλία της εντάσσονται στο πλαίσιο της μεγάλης ιστορικής σχολής των Annales και διαπνέονται από την αντίληψη για την ανάγκη μελέτης των ιστορικών φαινομένων στη «μακρά διάρκεια», έννοια που σφυρηλατήθηκε από τον Μπρωντέλ. Η Ελένη Αντωνιάδου-Μπιμπίκου ανέπτυξε σημαντική δραστηριότητα σε επιστημονικές εταιρείες και συλλόγους που έχουν σαν αντικείμενο τη μελέτη της ελληνικής ιστορίας (ΟΜΕΠ, Ελληνική Εταιρεία Οικονομικής Ιστορίας), καθώς και τη μελέτη της νοτιοανατολικής Ευρώπης με στόχο την προώθηση της έρευνας σε διεπιστημονικό και διεθνές επίπεδο (Pierre Belon, Association Internationale d’Études du Sud-Est Européen-AIESSE).

 

Η Βιβλιοθήκη και το Αρχείο

Η βιβλιοθήκη, η οποία υπολογίζεται σε περίπου 7.000 τεκμήρια, περιήλθε στο Ίδρυμα Αικατερίνης Λασκαρίδη το 2017. Η συλλογή αποτελείται κατά κύριο λόγο από βιβλία και περιοδικές εκδόσεις που άπτονται ιστορικών θεμάτων, ενώ παράλληλα αντικατοπτρίζει το ενδιαφέρον της ιστορικού για τη διεπιστημονική προσέγγιση και δίνει έμφαση σε έργα προερχόμενα από τον ευρύτερο χώρο των κοινωνικών επιστημών. Το αρχείο περιλαμβάνει σημαντικό ερευνητικό υλικό με αντικείμενο την ιστορία του Βυζαντίου και της νεότερης Ελλάδας, μέρος του οποίου είναι αδημοσίευτο, καθώς και αλληλογραφία με επιφανείς ευρωπαίους μελετητές. Επιπλέον, ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το πλούσιο υλικό που αφορά στην κοινωνικο-πολιτική της δράση (Αντίσταση, δικτατορία, ειδικότερη δραστηριότητα σχετιζόμενη με την κομμουνιστική Αριστερά). Τμήμα του αρχείου και της συλλογής βιβλίων ανήκαν στον σύζυγό της Αντώνη Αντωνιάδη, μαθηματικό και πολιτικό μηχανικό, που υπήρξε επίσης ανταποκριτής της εφημερίδας «Ριζοσπάστης» στο Παρίσι.